Daisy nie jest kobietą… Mężczyzną też nie – czyli o zaimkach w języku angielskim

Zaimki w języku angielskim

Woman to she. Natomiast boy to he. Uncle to też he, chociaż daughter to oczywiście she. Tak jak Mary to she, a Bob to he, and… Bob’s your uncle*

A lampa, stół, śrubokręt, wołowina i stokrotka to he czy she? Ani jedno, ani drugie!

Bezpłciowe przedmioty ...

Zdecydowana większość rzeczowników w języku angielskim to it. W angielszczyźnie rodzaj gramatyczny – a wraz z nim zaimki she oraz he – przysługuje w zasadzie wyłącznie ludziom, w wyjątkowych sytuacjach również zwierzętom. Natomiast wszystkie przedmioty są nieosobowe i przyjmują nieokreślony zaimek it.

To oznacza, że zarówno lamp i table, jak i beef oraz daisy występują w zdaniach jako it.

... i równie bezpłciowe zwierzęta

Rodzaj nieosobowy obejmuje też zwierzęta. Sprawa ta nie jest jednak tak oczywista, jak mogłoby się wydawać. Bo zasadniczo, dog lub cat, zwłaszcza taki, o którym niewiele wiemy nie ma rodzaju:

I saw a cute dog at the park, and it was chasing its tail.

Tylko czy my nasze zwierzęta domowe, kanapowe pieski i poduchowe kotki traktujemy tak bezosobowo? Oczywiście, że nie. Nasze liniejące kiciusie i wyłupiastookie ratlerki są po pierwsze najpiękniejsze na świecie, a po drugie mają osobowość, uczucia i – wszak trudno to ukryć – płeć:

I adopted a stray cat, and she quickly became a beloved member of the family.

Chociaż z naszego punktu widzenia rodzaj gramatyczny to tutaj oczywistość, z anglojęzycznej perspektywy, użycie she w tym zdaniu to tylko przykład antropomorfizacji zwierzęcia, względem którego odczuwamy jakieś emocje.

Podobnie antropomorfizując, hodowca zwierząt może mówić she o swojej ulubionej krówce:

I named the cow Daisy because she is the friendliest one.

Niemniej jednak w większości przypadków w odniesieniu do każdej krówki użyjemy zaimka it:

When you approach a cow, make sure to move slowly so that it doesn’t get startled.

Dla rodzaju gramatycznego, a raczej jego braku, nie ma tu również absolutnie znaczenia nasza znajomość angielskiego słownictwa czyniącego rozróżnienie między cow i bull lub mare i stallion, albo i nawet peacock i peahen.

A jak to jest z ludźmi?

Z ludźmi jest łatwo. Facet to he, a babeczka she, chłopiec też he, dziewczynka she… Łatwo, a nawet łatwiej niż w polskim.

Pomyśl: jakiego zaimka użyjesz pisząc lub mówiąc o osobach, ktorych płci nie znasz albo nie jesteś w stanie określić? Na przykład:

Szukając kogoś, kto nauczy cię angielskiego, weź pod uwagę czy on/ona/dana osoba/twój potencjalny lektor ma wykształcenie językowe.

W języku polskim wykombinowanie jak określać ludzi w takiej sytuacji to czasem droga przez mękę. W angielskim sprawa jest prosta:

When looking for someone to teach you English, consider whether they have a linguistic background.

Angielski ma coś, czego nie ma polski, a mianowicie neutralne płciowo they używane jako forma liczby pojedynczej. Spójrz na przykład na takie zdanie:

A teacher should never disclose their students’ personal information without their consent.

Jak przetłumaczysz to na polski? Czy jesteś w stanie po polsku nadać takiemu komunikatowi równie uniwersalny i neutralny ton?

Neutralne "they"

They wraz ze swoimi pochodnymi their, them i themselves stanowi świetne uniwersalne narzędzie, którego angielszczyzna z powodzeniem używa w charakterze formy pojedynczej od kilkuset lat. Oczywiście takie zastosowanie zaimka they nie mogłoby się obyć bez kontrowersji – w XVIII wieku pojawiła się krytyka bezosobowego pojedynczego they, a niektórzy lingwiści uważali je nawet za błąd. Pragmatyczni Anglicy pozostali jednak wierni tej jakże użytecznej formie i wygląda na to, że pozostanie ona w języku na dobre.

Tym bardziej, że rozwiązuje jeszcze jeden językowy problem. I to taki, którego konserwatywni osiemnastowieczni lingwiści raczej nie mogli przewidzieć. They jest bezosobowe i neutralne płciowo, a zatem niebinarne. To oznacza, że może być również używane przez osoby nie identyfikujące się z żadną płcią. Czy mamy taki naturalnie występujący i „oswojony” zaimek w języku polskim? Wystarczy zajrzeć do tekstów osób niebinarnych publikowanych chociażby TU, aby przekonać się, że angielski jest zdecydowanie prostszym i bardziej praktycznym językiem niż polski 😉

*Bob’s your uncle to taki angielski odpowiednik francuskiego Et voilà! Oznacza tyle co Tak to wygląda albo I po sprawie! lub I wszystko jasne!

Chcesz wiedzieć więcej i być na bieżąco z wszystkimi moimi radami, pomysłami, podpowiedziami, projektami oraz promocjami? Koniecznie polub mnie na Facebooku i Instagramie.

Skomentuj

Może Cię również zainteresować...

Angielskie nazwy polskich potraw wigilijnych

Angielskie nazwy polskich potraw wigilijnych

Dlaczego tematem mojego przedświątecznego wpisu są właśnie angielskie nazwy polskich potraw wigilijnych? Bo to naprawdę pierwszoplanowy grudniowy temat każdego roku. Nie ma się co oszukiwać, w Świętach Bożego Narodzenia najważniejsze jest spotkanie z rodziną i… jedzenie. Wydawałoby się, że słownictwo

Czytaj »
Dlaczego warto kontynuować naukę języka podczas wakacji

Dlaczego warto kontynuować naukę języka podczas wakacji?

Oto Zbyszek. Zbyszek od kilku miesięcy systematycznie i sumiennie szlifuje swoje umiejętności językowe. Z każdą kolejną lekcją, każdym przeczytanym artykułem i każdym przesłuchanym podcastem Zbyszek dysponuje coraz szerszym zasobem słownictwa, coraz lepiej ogarnia gramatykę, coraz więcej rozumie z seriali na Netfliksie i

Czytaj »
po co nam brzydkie wyrazy

Po co nam przekleństwa i brzydkie wyrazy?

Zacznijmy od tego, że język to jedno z najbardziej demokratycznych zjawisk społecznych. Wbrew temu, czego życzyliby sobie różni puryści językowi i obyczajowe harcerzyki, zestaw znaków czy symboli składających się na język kształtuje się pod wpływem otaczającej nas rzeczywistości oraz w odpowiedzi

Czytaj »

Może Cię również zainteresować...

Dlaczego warto kontynuować naukę języka podczas wakacji

Dlaczego warto kontynuować naukę języka podczas wakacji?

Oto Zbyszek. Zbyszek od kilku miesięcy systematycznie i sumiennie szlifuje swoje umiejętności językowe. Z każdą kolejną lekcją, każdym przeczytanym artykułem i każdym przesłuchanym podcastem Zbyszek dysponuje coraz szerszym zasobem słownictwa, coraz lepiej ogarnia gramatykę, coraz więcej rozumie z seriali na Netfliksie i

Czytaj »
Angielskie nazwy polskich potraw wigilijnych

Angielskie nazwy polskich potraw wigilijnych

Dlaczego tematem mojego przedświątecznego wpisu są właśnie angielskie nazwy polskich potraw wigilijnych? Bo to naprawdę pierwszoplanowy grudniowy temat każdego roku. Nie ma się co oszukiwać, w Świętach Bożego Narodzenia najważniejsze jest spotkanie z rodziną i… jedzenie. Wydawałoby się, że słownictwo

Czytaj »